პროექტი „წიგნები სკოლებს“ (2016-2017 წწ.)
საქართველოს საპატრიარქოს საქველმოქმედო ფონდმა „ლაზარემ“ სს. თელასის მხარდაჭერით, 2016-2017 წლებში განხორციელა საგანმანათლებლო პროექტი, - „წიგნები სკოლებს“, რომელმაც საქართველოს მასშტაბით მოიცვა ათამდე საჯარო სკოლა თბილისში, იმერეთში, ქვემო ქართლში, რაჭა-ლეჩხუმსა და მცხეთა-მთიანეთის რეგიონებში. პროექტი მიზნად ისახავდა სკოლის ბიბლიოთეკების გაძლიერებას, მოსწავლეთა წიგნიერების დონის ამაღლებასა და კითხვის კულტურის პოპულარიზაციას.
პროექტის განხორციელების წინაპირობა
თანამედროვე ტექნოლოგიების სწრაფმა განვითარებამ და ციფრულმა გარემომ მნიშვნელოვნად შეამცირა მოზარდთა ინტერესი და მოტივაცია წიგნის კითხვის მიმართ. ამავე დროს, არაერთ სკოლაში ბიბლიოთეკების წიგნადი ფონდი შეზღუდული და მოძველებული იყო, რაც მოსწავლეებისთვის ართულებდა როგორც სასწავლო პროცესთან დაკავშირებული, ისე კლასგარეშე ლიტერატურის ხელმისაწვდომობას.
ცნობილია, რომ კითხვის უნარი მოსწავლის ჩამოყალიბების პროცესში ერთ-ერთი საბაზო და ფუნდამენტური უნარია. სწორედ კითხვა აყალიბებს ანალიტიკურ აზროვნებას, კრიტიკულ დამოკიდებულებას, ამდიდრებს ლექსიკურ მარაგს და ხელს უწყობს მსოფლმხედველობის სწორ ფორმირებას. ამდენად, ბიბლიოთეკის გაძლიერება და ხარისხიანი ლიტერატურის ხელმისაწვდომობა უმნიშვნელოვანესი იყო ახალგაზრდების ინტელექტუალური და სულიერი განვითარებისათვის.
პროექტის მიზანი და ამოცანები
პროექტის მიზანი იყო მოსწავლეებისთვის საინტერესო და საჭირო წიგნების ხელმისაწვდომობის უზრუნველყოფა და სკოლის ბიბლიოთეკების ფონდის შევსება.
ამ მიზნის მისაღწევად განხორციელდა შემდეგი ნაბიჯები:
- წინასწარ შეიქმნა მასწავლებელთა სამუშაო ჯგუფი, რომელმაც შეიმუშავა სხვადასხვა ასაკობრივი კატეგორიისა და საგნობრივი მიმართულების მიხედვით საჭირო ლიტერატურის სია;
- შერჩეული იქნა როგორც სასწავლო პროცესის მხარდამჭერი, ასევე კლასგარეშე საკითხავი, შემეცნებითი და მხატვრული ლიტერატურა;
- განხორციელდა შესაბამისი წიგნების შესყიდვა და შემდგომ გადაცემა მონაწილე სკოლებისთვის;
მიღწეული შედეგები
პროექტის დასრულების შემდეგ დაფიქსირდა მნიშვნელოვანი პოზიტიური შედეგები:
- გაიზარდა ბიბლიოთეკების წიგნადი რესურსი და გაუმჯობესდა მისი ხარისხობრივი შემადგენლობა;
- მოსწავლეებს მიეცათ შესაძლებლობა თავისუფლად მიეღოთ მათთვის საინტერესო ლიტერატურა;
- გაიზარდა ინტერესი კითხვისადმი და ცოდნის გაღრმავების სურვილი;
- ხელი შეეწყო მოსწავლეთა კვლევითი, შემოქმედებითი, თანამშრომლობისა და კომუნიკაციური უნარ-ჩვევების განვითარებას;
- ჩამოყალიბდა ეფექტური მკითხველის უნარები, რაც დადებითად აისახა სასწავლო პროცესის ხარისხზე.
პროექტის მნიშვნელობა
„წიგნები სკოლებს“ არ ყოფილა მხოლოდ ბიბლიოთეკების შევსების ინიციატივა — ეს იყო ინვესტიცია ახალგაზრდების ინტელექტუალურ და კულტურულ განვითარებაში. პროექტმა შექმნა რეალური შესაძლებლობა, რომ მოსწავლეებს ჰქონოდათ წვდომა ხარისხიან ლიტერატურაზე, რაც მათ აძლევდა ფართო ცოდნის მიღებისა და კრიტიკული აზროვნების განვითარების საფუძველს.
პროექტმა განსაკუთრებული მნიშვნელობა შეიძინა რეგიონის სკოლებისთვის, სადაც რესურსების სიმწირე განსაკუთრებით საგრძნობი იყო. მისი განხორციელებით გადაიდგა მნიშვნელოვანი ნაბიჯი საგანმანათლებლო თანასწორობისკენ და ცოდნაზე ხელმისაწვდომობის გაფართოების მიმართულებით.
პროექტი: „სასწავლო-შემეცნებითი ექსკურსიები“ (2015, 2022-2023 წწ.)
2015, 2022 და 2023 წლებში, სს თელასის მხარდაჭერით, საქველმოქმედო ფონდ „ლაზარემ“ განახორციელა სასწავლო-შემეცნებითი ექსკურსიების პროექტი, რომელშიც მონაწილეობა მიიღო დაახლოებით 500-მდე სკოლის მოსწავლემ. პროექტში ჩართული იყვნენ სკოლები თბილისიდან, სამცხე-ჯავახეთიდან და შიდა ქართლი-დან.
პროექტი მიზნად ისახავდა მოსწავლეთა საგანმანათლებლო გამოცდილების გაფართოებას არაფორმალური სწავლების გზით და სასწავლო პროცესის გამდიდრებას პრაქტიკული, ცოცხალი გარემოს გამოყენებით.
პროექტის მიზანი და ამოცანები
პროექტის ფარგლებში ორგანიზებული სასწავლო ექსკურსიები მნიშვნელოვან როლს ასრულებდა მოსწავლეთა ინტელექტუალური და პიროვნული განვითარების პროცესში. მიუხედავად იმისა, რომ საკლასო გარემო შეიძლება იყოს აქტიური, მოსწავლეზე ორიენტირებული და მრავალფეროვანი, ფორმალურ სივრცეში მიღებული ცოდნა ხშირად შეზღუდულია პრაქტიკული აღქმისა და უშუალო გამოცდილების თვალსაზრისით.
სწორედ ამიტომ, ისტორიული ძეგლების, სახლ-მუზეუმების, სახვითი და გამოყენებითი ხელოვნების გამოფენების მონახულებამ მოსწავლეებს მისცა შესაძლებლობა, საგნობრივი ცოდნა გაეღრმავებინათ უშუალო შეხებით კულტურულ და ისტორიულ მემკვიდრეობასთან. ხშირ შემთხვევაში, ერთი ასეთი ვიზიტი უფრო შთამბეჭდავი და დასამახსოვრებელი აღმოჩნდა, ვიდრე სახელმძღვანელოზე დაფუძნებული ხანგრძლივი თეორიული სწავლება.
სასწავლო ექსკურსიები მოსწავლეებს აწვდიდა ახალ ცოდნას ბუნების, საზოგადოების, ლიტერატურის, კულტურისა და ისტორიული მოვლენების შესახებ. აღნიშნული პროცესი ზნეობრივად და ესთეტიკურადაც ზემოქმედებდა მათ ცნობიერებაზე და იქცა პედაგოგიური პროცესის მნიშვნელოვან შემადგენელ ნაწილად. პროექტმა ხელი შეუწყო მოსწავლეთა მსოფლმხედველობის ჩამოყალიბებას, ღირებულებითი სისტემის განმტკიცებასა და სოციალური პასუხისმგებლობის გაზრდას.
პროექტის ერთ-ერთი მთავარი მიზანი იყო მოსწავლეებში სწავლის მოტივაციის ამაღლება, მათი შემეცნებითი შესაძლებლობების განვითარება და ქვეყნის ისტორიისა და კულტურის უკეთ გაცნობა. განსაკუთრებული ყურადღება დაეთმო ეთნიკური უმცირესობების წარმომადგენელ მოსწავლეებში პატრიოტული გრძნობების გაღვივებას, სამოქალაქო ინტეგრაციის ხელშეწყობასა და ქვეყნის კულტურულ ცხოვრებაში აქტიურ ჩართულობას.
პროექტის განხორციელების შედეგები
სამი ეტაპის განმავლობაში პროექტმა მნიშვნელოვანი საგანმანათლებლო და სოციალური შედეგები აჩვენა:
- გაიზარდა მოსწავლეთა ინტერესი საქართველოს ისტორიისა და კულტურის მიმართ;
- განმტკიცდა მათი ცოდნა ისტორიული ძეგლებისა და კულტურული მემკვიდრეობის შესახებ;
- ამაღლდა სწავლის მოტივაცია და საგანმანათლებლო პროცესში ჩართულობის ხარისხი;
- გაძლიერდა ეთნიკური უმცირესობების წარმომადგენელი მოსწავლეების სამოქალაქო ინტეგრაცია;
- ჩამოყალიბდა ურთიერთგაგებისა და თანამშრომლობის კულტურა სხვადასხვა რეგიონის ახალგაზრდებს შორის;
- პროექტში მონაწილე მოსწავლეებში გაღრმავდა პასუხისმგებლობის, პატივისცემისა და მოქალაქეობრივი თვითშეგნების განცდა.
საბოლოოდ, განხორციელებულმა პროექტმა მნიშვნელოვნად შეუწყო ხელი ახალგაზრდების განათლების ხარისხის გაუმჯობესებას, მათი ეროვნული თვითიდენტობის განმტკიცებასა და მრავალფეროვან საზოგადოებაში ჰარმონიული თანაცხოვრების კულტურის განვითარებას.